Ekstrüzyon Sorunları ve Çözümleri: Filament Besleme Hatalarını Giderme Kılavuzu

Giriş: Filament Beslemesi, Baskı Kalitesinin Kalbidir

Bir 3D baskının yüzey kalitesi, katman sağlamlığı ve boyutsal doğruluğu, büyük ölçüde yazıcının **ne kadar filament bastığına** bağlıdır. Filament besleme (ekstrüzyon) hızı ve miktarı, yazıcının beyninden gelen sinyallerle ekstrüder motorunun dişlilerini doğru oranda döndürmesiyle sağlanır. Bu orandaki en küçük bir sapma bile, parçada **yetersiz dolgu (under-extrusion)** veya **aşırı yığma (over-extrusion)** sorunlarına yol açar.

**Uludağ3d Teknik Servis** olarak, 3D yazıcınızın filament beslemesini nasıl mükemmel bir şekilde kalibre edeceğinizi ve bu yaygın sorunları nasıl kökünden çözebileceğinizi adım adım açıklıyoruz.

1. Ekstrüzyon Hatalarının Belirtileri ve Tanısı

Ekstrüzyon sorunları genellikle iki ana başlıkta toplanır:

A. Yetersiz Ekstrüzyon (Under-Extrusion)

• Görünüm: Baskı katmanları arasında boşluklar, zayıf duvar yapısı, iç dolgunun (infill) eksik olması, parçanın kolayca kırılması.
• Ana Neden: Yazıcının motoru, dilimleyicinin istediği miktardan daha az filament besliyor.

B. Aşırı Ekstrüzyon (Over-Extrusion)

• Görünüm: Katmanlarda şişme, nozül çevresinde aşırı malzeme birikimi, pürüzlü ve dalgalı yüzeyler, üst katmanların kapanmaması.
• Ana Neden: Yazıcının motoru, dilimleyicinin istediği miktardan daha fazla filament basıyor.

2. Kesin Çözüm: E-Steps Kalibrasyonu

**E-Steps (Ekstrüzyon Adımları)**, ekstrüder motorunun bir milimetre filament itmek için kaç adım atması gerektiğini belirleyen ana ayardır. Bu değer, yazıcının hafızasında (firmware) saklanır ve her zaman kontrol edilmelidir.

Adım Adım Kalibrasyon Süreci:

1. Hazırlık: Filamentinizin besleme yolunu tıkayan PTFE tüpünü ekstrüderden ayırın.
2. Ölçüm: Filamenti ekstrüder girişine yerleştirin ve giriş noktasından $120 \text{ mm}$ mesafeyi işaretleyin.
3. Komut: Yazıcınızın kontrol paneli veya bir terminal yazılımı (Pronterface) aracılığıyla motora $100 \text{ mm}$ filament basmasını söyleyin (G-Code: G1 E100).
4. Sonuç: Baskı durduktan sonra, başlangıç işaretinizle ekstrüder girişi arasındaki mesafeyi tekrar ölçün. İdeal olarak $20 \text{ mm}$ kalmış olmalıdır.
   • Eğer $25 \text{ mm}$ kaldıysa ($5 \text{ mm}$ eksik bastı), yeni E-Steps değerini hesaplayın.
5. Hesaplama: Yeni E-Steps = (Mevcut E-Steps * 100) / Gerçekte Basılan Miktar. (Gerçekte basılan miktar = $120 \text{ mm} – Kalan \text{ mm}$).
6. Kaydetme: Yeni E-Steps değerini yazıcının ayarlarına kaydedin (G-Code: M92 E[Yeni Değer] ve M500).

3. İkincil Ayar: Akış Oranı (Flow Rate/Akış) Kontrolü

**E-Steps** kalibrasyonu donanımsal bir ayardır. **Akış Oranı (Flow Rate)** ise dilimleyici (Slicer) yazılımındaki bir ayardır ve her filament türüne göre ayarlanmalıdır. Bu, E-Steps kalibrasyonu yapıldıktan sonra ince ayar için kullanılır.

• Ne Yapar: Flow ayarı, yazıcının bastığı filament miktarını yüzde olarak ayarlar. Örneğin, Flow %95 ise, yazıcı her 100 birim filament basması gerektiğinde 95 birim basar.
• Kullanım: E-Steps doğru olsa bile, bazı filamentler (özellikle yüksek sıcaklıkta basılanlar) nozül içinden daha kolay akar. Bu durumda, genellikle Flow ayarını **%95 - %98** aralığına düşürmek, aşırı ekstrüzyonu engeller.
• Test: Doğru Flow ayarını bulmak için tek duvarlı, ince bir küp baskısı alarak duvar kalınlığını ölçmek en doğru yöntemdir.

4. Donanımsal Kontroller

Yazılımsal ayarlardan önce, mekanik bir problem olmadığından emin olunmalıdır:

• Dişli Aşınması: Ekstrüder dişlilerini kontrol edin. Çok fazla filament tozu varsa, dişli aşınmış veya kayıyor olabilir.
• Tansiyon/Gerginlik: Ekstrüder kolundaki yayı kontrol edin. Çok gevşekse filament kayar, çok sıkıysa filamenti ezer ve dişliyi yıpratır.
• Hot-End Sızıntısı: Hot-end'de filament sızıntısı olup olmadığını kontrol edin. Sızıntılar filament akışını düzensizleştirir.

Sonuç: Kusursuz Besleme, Kusursuz Baskı

Doğru **E-Steps** ve optimize edilmiş **Flow Rate** ayarları, 3D baskıdaki en büyük kalite artışını sağlar. Baskılarınızda sürekli olarak doluluk veya boşluk sorunları yaşıyorsanız, makinenizin filament besleme sistemini kalibre etme zamanı gelmiş demektir. **Uludağ3d Teknik Servis** olarak, kalibrasyon süreçlerinde veya ekstrüder donanım yükseltmelerinde size uzman desteği sunmaktan mutluluk duyarız.

Sırada, başarılı bir baskının temel taşı var: **Tabla Seviyelendirme (Leveling) Sanatı: Kusursuz İlk Katman İçin Uludağ3d Rehberi.** Devam edelim mi?